Periodontoloji

Periodontoloji Nedir?

Periodontal hastalıklar dişleri destekleyen dokuları etkileyen iltihabi hastalıklardır. Yetişkinlerde diş kayıplarının %70`i dişeti hastalığı nedeniyle olmaktadır. Bu hastalıklar erken dönemde teşhis edildiklerinde tedavisi kolay ve başarı şansı yüksek ve hasta için maliyeti düşüktür. Dişeti hastalığı toplumumuzun çoğunluğunu etkileyen bir hastalık olmasına rağmen; etkeni, sonuçları ve tedavisi konusunda çok az bilgiye sahip olunan ve sinsice seyreden bir hastalıktır. Dişeti hastalıklarının önlenmesinin veya tedavisinin; doğal dişlerin korunmasının yanında daha rahat çiğnemenin ve daha iyi bir sindirimin sağlanması gibi ek faydaları vardır.

Sağlıklı dişeti, portakal kabuğu gibi hafif pürüzlü, pembe renkli bir görünümdedir. Sağlıklı diş eti fırçalarken veya yemek yerken kanamaz.

Periodontal hastalıklar dişeti iltihabı (gingivitis) ile başlar. Yani, gingivitis periodontal hastalığın erken dönemidir. Bu dönemde dişetleri kanamalı, kırmızı renkte ve ödemli görünebilir. Erken dönemde çok fazla rahatsızlık vermeyebilir. Tedavi edilmezse hastalık periodontitise ilerleyerek dişeti ve dişleri destekleyen alveol kemiğinde de geri dönüşümsüz hasar oluşturabilir. Bu hasar hastalar arasında dişlerimde kemik erimesi var diye tanımlanır.

Diş Eti Hastalığının Belirtileri

  • Dişetilerinde Kanama,
  • Dişetinde şişlik ve kızarıklık,
  • Dişetinde çekilme ve buna bağlı dişlerde hassasiyet
  • Dişeti kenarlarında veya dişler arasında, diş taşlarına bağlı olarak görülen siyah alanlar,
  • Diş ile dişeti arasından gelen iltihap,
  • Dişlerde görülen sallanmalar, uzamalar, dişlerin yer değiştirmesi,
  • Ağızda kötü koku ve tat.

Dişeti Hastalıkları Nasıl Tedavi Edilir?

Periodontal tedavinin ana amacı umutsuz gibi görünen sağlıksız dişleri ağızda tutmaktır. Hastalığın tipi ve şiddetine göre değişik tedavi yöntemleri uygulanmaktadır. Bunlar; öncelikle fırçalama ve diş ipi kullanımını içeren oral hijyen eğitimi, diş taşı temizliği, kök yüzeyi düzleştirilmesi, rejeneratif, rekonstrüktif ve mukogingival operasyonlar olarak basitçe özetlenebilir. Aynı zamanda yüksek gülme hattı (güldüğünde dişetinin fazla görülmesi) olan bireylerin diş eti estetiğini sağlamak da, periodontal tedavi kapsamındadır. Hastalığın tipi ve şiddeti; hastanın alışkanlıkları ve hekimi ile yapacağı iş birliği, ağız hijyeninin standardı, tedavi planlaması ve başarısını doğrudan etkiler.

Periodontal tedavi, erken teşhis ile gerekli müdahaleler yapıldığında sonuçları kesin ve hasta memnuniyetinin en yüksek oranda olduğu diş hekimliği hizmetidir. Periodontal olarak sağlıklı olmayan dişlere dolgu vb. restoratif tedaviler uygulanmadan önce dişeti tedavisi yapılıp dişetleri sağlığına kavuşturulmalıdır.

Diş Taşı Temizliği

Mikrobiyal dental plağın fırça vb. ekipmanlar tarafından dişlerin etrafından uzaklaştırılmaması sonucunda diş taşı oluşur. Diş eti hastalıklarına sebep olan en önemli konular başında gelen diş taşının temizleme işlemi aslında kısa süren basit bir işlemdir. Diş taşının temizlenmesi diş etinin sağlığına kavuşması ve diş eti çekilmesinin önlenmesi için önemlidir. Aynı zamanda ağız sağlığı ve görünümü açısından da oldukça önemlidir. Ancak bu temizlik sadece diş hekimleri tarafından yapılmalıdır. Aksi takdirde bu işlemlerin dişin çizilmesi, kırılması ya da daha ciddi zarar görmesine sebebiyet verebilir.

Ağız kokusu (Halitosis)

Nefeste oluşan kötü koku genel olarak kötü ağız hijyeni veya ilerlemiş bir diş eti hastalığı, çürükler, yarı gömülü yirmi yaş dişleri gibi ağızdaki bir hastalığa bağlı olsa da teşhis ve tedavi gerektiren ciddi bir sistemik hastalığa da bağlı olabilmektedir. Ancak sıklıkla ağız içi kaynaklıdır. Tedavi altta yatan sebebe yönelik uygulanmalıdır.

Ağız kokusu toplumun büyük kesimini etkilemekte ve etkilenen kişilerde önemli sosyal ve psikolojik sıkıntılara neden olmaktadır. Sebepleri arasında şunlar sayılabilir;

Tedavisi; oral hijyen eğitimi ile birlikte profesyonel ağız temizliği ve özellikle periodontal hastalıkların tedavisi için alanında uzman hekimler tarafından yapılmalıdır.

Diş Eti Hastalıkları Çeşitleri

Diş eti hastalıkları 2 ye ayrılır. Bu hastalıklar ortaya çıkış sebebi aynı ancak daha farklı şekilde ilerleyen iki diş eti hastalıklarıdır.

Gingivitis (Dişeti İltihabı)

Dünya genelinde en yaygın diş eti hastalığı olarak karşımıza çıkar. Gingivitis basit diş eti hastalıkları demektir. Bu diş eti hastalığı özellikle ağız bakımı konusunda dikkatli olmayan kişilerde görülür. Diş hekimleri özellikle günde 2 kez dişlerin fırçalanmasını ve mutlaka diş ipi kullanılmasını tavsiye etmektedir. Basit diş eti iltihaplanmalarının ortaya çıkması ya da dişlerde ortaya çıkan plaklar genellikle diş fırçasının ulaşamadığı noktalarda ortaya çıkar. Kişi aslında düzenli olarak dişini fırçalıyor olabilir ancak fırçanın her noktaya ulaşması ya da her diş arasına girmesi imkansızdır. Yemeklerde dişler arasına yerleşen kalıntılar diş fırçalansa dahi diş arasından çıkmaz. Bunu ancak diş aralarını en iyi şekilde temizleyecek diş ipi ile sağlayabilirsiniz.

Dişte ortaya çıkan bakteriyel plaklar sadece bu sebeplerden de ortaya çıkmaz. Farklı hormonel değişiklikler, gebelik ya da menopoz da bu bakteriyel oluşumlara sebep verebilir. Genellikle hamilelik sürecinde kadınların büyük çoğunluğu diş hastalıkları konusunda sorun yaşarlar. Bu da diğer etkenler arasında sayılmaktadır. Bir de genetik sebeplerle dişin kendi plak oluşumu ve sararması söz konusudur. Burada önemli olan doğru ayırımı yaparak düzenli aralıklarla diş hekimi kontrolü gerçekleştirmektir.

Periodontitis

Gingivitis tedavi edilmediğinde dişeti hastalığı ilerleyerek dişlerin etrafındaki kemiğin yıkımına, dişeti çekilmesi ve periodonsiyum kaybına sebep olur. Bu artık geri dönüşü olmayan bir durumdur. Bu hastalığa periodontitis adı verilir. Periodontitis tedavi edilebilir bir durumdur ama hastalığın sonucu olarak görülen kemik kaybı genelde geri kazanılamaz. Bu sebeple erken teşhis ve tedavi dişeti hastalıklarında çok önemli bir yer alır.

Estetik Diş Eti Uygulamaları

Diş etleri sağlıklı bir gülümseme için kaçınılmaz bir unsurdur. Dişleriniz ne kadar sağlıklı olursa olsun, düzgün bir diş eti çevrelemesine sahip değilseniz, çevrenize o etkileyici gülümsemeyi vermeniz zordur.

Sağlıksız diş etleri: Dişetlerinize estetik uygulamadan önce, dişetlerinizin sağlıklı olması önemlidir. Periodontal hastalık nedeni ile diş etlerinin kırmızı, şiş ve parlak olmaları durumunda öncelikle diş eti tedavisi uygulanır.

Dişeti Gülüşü: Gummy smile veya dişeti gülüşü Hastalar Gülümsediklerinde diş etlerinin fazla gözükmesi anlamına gelmektedir. Toplumda görülme oranı %7-9 arasında değişmektedir. Kas problemleri, diş, diş eti, kısa üst dudak yapısı ve iskelet problemlerinden kaynaklanabilir. Hiperaktif veya kaslara bağlı gelişen dişeti gülüşü dışında kalan nedenler için bir dişeti hastalıkları ve cerrahisi uzmanından yardım almak gerekebilir. Tedavisi vakadan vakaya değişebilmektedir. Bazı vakalarda Botox uygulamaları yapılması gerekirken bazende yapılacak küçük bir operasyon ile diş eti fazlalıkları uzaklaştırılarak daha hoş bir gülümseme elde edilebilir. Bu işlemler Gingivektomi ve Gingivoplasti olarak adlandırılır.

Diş eti çekilmesi: Diş eti çekilmesi sonucu bazı dişler çok uzun gözükebilmektedir. Bu dişlerde kök yüzeyleri açığa çıkmıştır. Bu gibi durumlarda, öncelikle diş eti tedavisi yapılarak bu açıklıklar yumuşak doku greftleri ile kapatılabilir.

Düzensiz diş eti sınırları: Dişleri çerçeveleyen diş etleri bazı dişlerde, diş eti çekilmesi, sürme bozukluğu ve diş kaybı gibi nedenlerden dolayı çok yukarda ya da çok aşağıda olabilir. Estetik uygulamasından önce dişeti şekilleri ideale getirilmelidir.