Protez dişlerin bakımı yalnız görünür yemek artıklarını uzaklaştırmaktan ibaret değildir. Protez yüzeylerinin, ağız dokularının ve varsa kalan doğal dişlerin düzenli temizliği; protezin rahat kullanılabilmesi ve ağız sağlığının korunması açısından önemlidir.
Bakım yöntemi protezin sabit veya hareketli olmasına göre değişir. Bu rehberin ana odağı hastanın çıkarıp takabildiği hareketli protezlerin günlük bakımı ile vurma, gevşeme ve kırılma gibi kullanım sırasında karşılaşılabilecek durumlardır.
Hareketli Protezin Günlük Temizliği
Hareketli Protez Nasıl Temizlenir?
Hareketli protez yemek artıkları ve plağın uzaklaştırılması için düzenli olarak temizlenmelidir. Protez çıkarıldıktan sonra uygun bir fırça ile tüm yüzeylerine ulaşmak, yalnız görünen dış yüzeyi değil ağız dokularına temas eden bölümleri de temizlemek önemlidir.
Temizlik sırasında protezin düşüp kırılmasını önlemek için dikkatli olunmalıdır. Çok sıcak su veya protez yüzeyini çizebilecek aşındırıcı ürünler yerine protezin materyaline uygun temizlik yaklaşımı kullanılmalıdır.
Protez Temizleme Tableti veya Solüsyonu Kullanılabilir mi?
Protezler için üretilmiş temizleme ürünleri mekanik temizliğe ek olarak kullanılabilir. Ürünün kullanım talimatına uyulmalı ve kimyasal temizleme sonrasında protez ağıza takılmadan önce iyice durulanmalıdır.
Her ev tipi temizlik maddesi protez için uygun değildir. Özellikle protezin materyalini veya ağız dokularını etkileyebilecek ürünlerin gelişigüzel kullanılması yerine diş hekiminin önerdiği bakım yöntemi izlenmelidir.
Takma Diş Gece Çıkarılır mı?
Hareketli protezlerin gece kullanımı konusunda protezin tipi, ağız dokularının durumu ve kişisel tedavi planı önemlidir. Birçok bakım yaklaşımında dokuların dinlenmesine ve protezin temizliğine zaman ayrılması için protezin belirli süre ağız dışında tutulması önerilebilir.
Ancak herkes için tek bir saat veya kullanım programı vermek doğru değildir. Protezin gece çıkarılması ve ağız dışında nasıl saklanacağı konusunda kişiye verilen hekim talimatı önceliklidir.
Protez Altındaki Ağız Dokuları da Temizlenmeli mi?
Evet. Protezin temiz olması tek başına yeterli değildir. Dil, damak, diş etleri ve ağızda kalan doğal dişler de uygun yöntemlerle temizlenmelidir. Kalan dişlerin ve proteze destek olan dokuların sağlığı, protezin günlük kullanımını da etkileyebilir.
Ağızda kızarıklık, yara, yanma veya kalıcı hassasiyet gelişirse yalnız protezi daha fazla temizlemekle yetinmek yerine nedenin değerlendirilmesi gerekir.
Kullanım Sırasında Karşılaşılan Sorunlar
Protez Vuruyorsa Ne Yapılmalı?
Yeni veya mevcut bir hareketli protez belirli bir bölgede sürekli baskı oluşturuyor, yara yapıyor ya da çiğneme sırasında ağrıya neden oluyorsa protezin uyumu değerlendirilmelidir. Hastanın protezin iç yüzeyini kendi kendine törpülemesi veya aşındırması uygun değildir; küçük görünen bir değişiklik protezin oturuşunu etkileyebilir.
Şikâyetin yeri ve protezin ağız dokularıyla ilişkisi diş hekimi tarafından değerlendirilerek gerekli ayarlama planlanabilir.
Protez Gevşerse Ne Yapılmalı?
Ağız dokuları zaman içinde değişebilir ve daha önce uyumlu olan bir hareketli protez gevşemeye başlayabilir. Gevşeme çiğneme ve konuşmayı etkiliyor veya protez dokuları tahriş ediyorsa profesyonel değerlendirme gerekir.
Gevşeyen protezi evde kalıcı yapıştırıcılarla sabitlemeye çalışmak veya protezin şeklini değiştirmek yerine, uyumun neden bozulduğunun belirlenmesi daha güvenlidir. Gerektiğinde ayarlama, astarlama veya farklı bir protetik plan klinik değerlendirmeyle ele alınabilir.
Protez Kırılırsa Evde Yapıştırılabilir mi?
Kırılan veya çatlayan protez ev tipi yapıştırıcılarla onarılmamalıdır. Bu ürünler protezin parçalarını yanlış konumda sabitleyebilir veya ağız içinde kullanıma uygun olmayabilir. Kırık parçalar korunarak diş hekimine götürülmeli ve protezin onarılabilirliği değerlendirilmelidir.
Sabit Kuron ve Köprülerin Bakımı Aynı mıdır?
Hayır. Sabit kuron ve köprüler hasta tarafından çıkarılmaz. Doğal dişler gibi düzenli fırçalama gerekir; köprü gövdesinin altı ve restorasyon çevresindeki ulaşılması zor alanlar için uygun ara yüz temizliği ayrıca önem taşır.
Sabit protez, kuron ve köprünün ne anlama geldiği ve hangi durumda kullanıldığı ayrı bir protetik konudur. Bu içerikteki amaç sabit protez türlerini karşılaştırmak değil, bakım açısından temel farkı belirtmektir.
Protez Bakımında Ne Zaman Diş Hekimine Başvurulmalı?
Aşağıdaki durumlar değerlendirme gerektirir:
- Kalıcı vurma veya yara
- Giderek artan ağrı
- Belirgin gevşeme
- Kırık ya da çatlak
- Protezin artık düzgün oturmaması
- Ağız dokularında devam eden değişiklikler
Sorun oluşturmayan protezlerde de profesyonel kontroller, protezin ve ağız dokularının durumunu izlemeye yardımcı olur. Kontrol aralığı herkes için aynı olmak zorunda değildir; ağız sağlığı, protez tipi, kalan dişlerin durumu ve kişisel risklere göre takip planı değişebilir.
Güler Dent’te Protez Bakımı ve Kontrolü
Güler Dent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde protez kullanan hastalarda protezin uyumu, ağız dokuları ve varsa kalan doğal dişler birlikte değerlendirilebilir. Klinik bünyesindeki protez laboratuvarı, gerekli görülen protetik üretim ve laboratuvar süreçlerinin kurum içinde yürütülmesini destekler.
Proteziniz vuruyor, gevşiyor, kırıldıysa veya günlük temizlik konusunda hangi yöntemin uygun olduğundan emin değilseniz, protezin tipi ve ağız koşulları değerlendirilerek kişisel bakım önerileri planlanabilir.